चौरिदेउरालीको फड्को: चुनौती चिर्दै समृद्धितर्फ

“अब चौरिदेउरालीलाई अभावले होइन, सम्भावनाले चिनिन्छ”–

रेणुका चौलागाईं, अध्यक्ष, चौरिदेउराली गाउँपालिका

काभ्रेको दुर्गम क्षेत्रको रुपमा चर्चित कोशिपारी क्षेत्र (चौरीदेउराली गाउंपालिका) मुलुकमा संघियता लागु भएपछिको अवस्थामा भएको आमुल परिवर्तनको बारेमा नवसंकेत डट कम का संपादक इस्वरी राज कुमार मैनालीले चौरीदेउराली गाउंपालिका अध्यक्ष रेणुका चौलागाइसंग भएको कुराकानी अंश ।

प्रश्न : स्थानीय तहको नेतृत्व सम्हाल्नुभएको करिब चार वर्ष पूरा हुँदैछ। यो अवधिलाई कसरी मूल्याङ्कन गर्नुहुन्छ ?

उत्तर : हामीले जिम्मेवारी सम्हाल्दा चौरिदेउराली गाउँपालिका पूर्वाधार, स्वास्थ्य, शिक्षा, खानेपानी, कृषि तथा सेवा प्रवाहका दृष्टिले धेरै चुनौतीपूर्ण अवस्थामा थियो। भौगोलिक विकटता र सीमित स्रोत–साधनका कारण नागरिकले सामान्य सेवा लिन पनि कठिनाइ भोग्नुपर्थ्यो। चार वर्षको अवधिमा गाउँपालिकालाई विकासको मूलधारमा ल्याउने लक्ष्यका साथ योजनाबद्ध रूपमा काम गर्यौँ। आज सडक सञ्जाल विस्तार भएको छ, स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढेको छ, विद्यालयको शैक्षिक वातावरण सुधारिएको छ र कृषि तथा पर्यटन क्षेत्रमा नयाँ सम्भावनाहरू खुल्दै गएका छन्। अझै धेरै काम गर्न बाँकी छन्, तर चौरिदेउराली परिवर्तनको स्पष्ट मार्गमा अघि बढेको छ।

प्रश्न : स्वास्थ्य क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखिएको सुनिन्छ। के–कस्ता उपलब्धि हासिल भएका छन् ?

उत्तर : स्वास्थ्य नागरिकको आधारभूत अधिकार भएकाले यस क्षेत्रलाई विशेष प्राथमिकता दिएका छौँ। गाउँपालिकाभित्र रहेका स्वास्थ्य संस्थाहरूको स्तरोन्नति, आवश्यक उपकरण व्यवस्थापन, औषधि आपूर्ति तथा जनशक्ति व्यवस्थापनमा उल्लेखनीय सुधार गरिएको छ। गर्भवती महिला, ज्येष्ठ नागरिक र विपन्न समुदायलाई लक्षित कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका छन्। स्वास्थ्य शिविर तथा जनचेतनामूलक अभियानमार्फत नागरिकलाई आफ्नै ठाउँमा सेवा उपलब्ध गराउने प्रयास सफल बन्दै गएको छ। अहिले सामान्य उपचारका लागि टाढासम्म धाउनुपर्ने अवस्था क्रमशः कम हुँदै गएको छ।

प्रश्न : शिक्षा क्षेत्रमा गाउँपालिकाको हस्तक्षेप कत्तिको प्रभावकारी रह्यो ?

उत्तर : शिक्षालाई विकासको मेरुदण्डका रूपमा लिँदै विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार सुधार, प्रविधिमैत्री शिक्षण प्रणाली, शिक्षक क्षमता विकास तथा विद्यार्थीमैत्री वातावरण निर्माणमा जोड दिएका छौँ। विद्यालयमा डिजिटल सिकाइ सामग्रीको प्रयोग बढाइएको छ। सामुदायिक विद्यालयप्रति अभिभावकको विश्वास अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यका साथ गुणस्तरीय शिक्षामा केन्द्रित कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका छन्। परिणामस्वरूप शैक्षिक वातावरणमा सकारात्मक परिवर्तन देखिन थालेको छ।

प्रश्न : कृषि क्षेत्र गाउँपालिकाको अर्थतन्त्रको आधार हो। यस क्षेत्रमा के काम भएका छन् ?

उत्तर : हाम्रो गाउँपालिकाको मुख्य आधार कृषि नै हो। कृषिलाई व्यवसायिक र आयमुखी बनाउने लक्ष्यका साथ विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छौँ। किसानलाई उन्नत बीउबिजन, प्राविधिक सहयोग, तालिम तथा अनुदानमार्फत उत्पादन वृद्धि गर्न प्रोत्साहन गरिएको छ। विशेष गरी युवा पुस्तालाई कृषिमा आकर्षित गर्न उद्यमशीलता विकासका कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन्। स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण र मूल्य अभिवृद्धिमार्फत किसानको आम्दानी बढाउने हाम्रो प्रयास जारी छ।

प्रश्न : पूर्वाधार विकासमा गाउँपालिकाले कस्तो फड्को मारेको छ ?

उत्तर : पूर्वाधार विकास कुनै पनि क्षेत्रको समृद्धिको आधार हो। विगतमा पहुँचविहीन रहेका धेरै बस्ती आज सडक सञ्जालसँग जोडिएका छन्। सडक, पुल, खानेपानी, सिँचाइ तथा सार्वजनिक भवन निर्माणका कार्यलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाएका छौँ। पूर्वाधार विस्तारसँगै आर्थिक गतिविधि बढेको छ र नागरिकको दैनिक जीवन सहज बन्दै गएको छ।

प्रश्न : पर्यटन विकासका लागि गाउँपालिकाको योजना के छ ?

उत्तर : चौरिदेउराली प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक सम्पदाले सम्पन्न क्षेत्र हो। यहाँका पर्यटकीय सम्भावनालाई उजागर गर्न पूर्वाधार निर्माण, प्रचारप्रसार तथा स्थानीय समुदायको सहभागितामा आधारित कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छौँ। पर्यटन विकासले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्ने र आर्थिक गतिविधि बढाउने विश्वास लिएका छौँ।

प्रश्न : सेवा प्रवाहलाई नागरिकमैत्री बनाउन के–कस्ता प्रयास भएका छन् ?

उत्तर : स्थानीय सरकारको मुख्य उद्देश्य नै नागरिकलाई सहज, छिटो र प्रभावकारी सेवा प्रदान गर्नु हो। त्यसका लागि डिजिटल प्रणालीको प्रयोग विस्तार गरिएको छ। प्रशासनिक प्रक्रियालाई सरल बनाइएको छ र सेवा प्रवाहलाई पारदर्शी तथा उत्तरदायी बनाउने प्रयास भइरहेको छ। नागरिकले कम समय र कम खर्चमा सेवा पाउने वातावरण निर्माण गर्न हामी प्रतिबद्ध छौँ।

प्रश्न : गाउँपालिकाले सामना गरिरहेको मुख्य चुनौती के हो ?

उत्तर : भौगोलिक विकटता, सीमित आर्थिक स्रोत र युवाशक्ति बाहिरिने प्रवृत्ति अहिले पनि प्रमुख चुनौती हुन्। विकासका आवश्यकता धेरै छन् तर स्रोत–साधन सीमित छन्। यद्यपि संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय गर्दै तथा जनसहभागिता बढाउँदै यी चुनौतीलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्ने प्रयास गरिरहेका छौँ।

प्रश्न : आगामी दिनका प्राथमिकता के रहनेछन् ?

उत्तर : गुणस्तरीय शिक्षा, प्रभावकारी स्वास्थ्य सेवा, आधुनिक कृषि, रोजगारी सिर्जना, पर्यटन प्रवर्द्धन, वातावरण संरक्षण र सुशासनलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्नेछौँ। विकासका प्रतिफल प्रत्येक नागरिकसम्म पुर्‍याउने र चौरिदेउरालीलाई आत्मनिर्भर तथा समृद्ध गाउँपालिकाका रूपमा स्थापित गर्ने हाम्रो लक्ष्य छ।

प्रश्न : अन्त्यमा गाउँपालिकावासीलाई के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ ?

उत्तर : विकास सरकार एक्लैले सम्भव बनाउने विषय होइन। यसका लागि नागरिकको सक्रिय सहभागिता, सहयोग र अपनत्व आवश्यक हुन्छ। हामीले थालेका विकास अभियानलाई सफल बनाउन सम्पूर्ण गाउँपालिकावासीलाई एकताबद्ध भएर साथ दिन आग्रह गर्दछु। समृद्ध चौरिदेउराली निर्माण हाम्रो साझा लक्ष्य हो र यस यात्रामा सबैको योगदान महत्वपूर्ण रहनेछ।