साँगा अन्डरपास सञ्चालनको संघारमा, अरनिको राजमार्गमा सहज यात्राको नयाँ अध्याय

काठमाडौं । पूर्वी नेपालबाट काठमाडौं उपत्यका प्रवेश गर्ने प्रमुख नाका साँगामा निर्माणाधीन आधुनिक अन्डरपासको भौतिक प्रगति करिब ९५ प्रतिशत पुगेको छ। मुख्य संरचना, पहुँचमार्ग (एप्रोच सडक) तथा पहिलो चरणको कालोपत्रे सम्पन्न भइसकेपछि अब अन्तिम चरणका निर्माण कार्य तीव्र गतिमा अघि बढाइँदै छ। आयोजना सम्पन्न भएसँगै अरनिको राजमार्गमा वर्षौंदेखि यात्रुले भोग्दै आएको ट्राफिक जाम, जोखिम र समयको नोक्सानी उल्लेख्य रूपमा घट्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक विस्तार आयोजनाअन्तर्गत निर्माण भइरहेको साँगा अन्डरपासलाई समग्र आयोजनाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तथा आधुनिक पूर्वाधारका रूपमा हेरिएको छ। यो संरचनाले काठमाडौं उपत्यका र पूर्वी नेपालबीचको सडक आवागमनलाई थप व्यवस्थित, सुरक्षित र छिटो बनाउने विश्वास लिइएको छ।

इन्जिनियरिङ दृष्टिले अत्याधुनिक डिजाइनमा निर्माण भइरहेको अन्डरपासको कुल लम्बाइ १,११० मिटर रहेको छ। यसमध्ये बनेपातर्फ १९० मिटर र भक्तपुरतर्फ ९०० मिटर लामो पहुँचमार्ग निर्माण गरिएको छ। अन्डरपासको मुख्य संरचना १८ मिटर लामो, ६ मिटर उचाइ र १०.५ मिटर चौडाइको रहेको छ, जसले सहज रूपमा दुईतर्फी सवारी सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता राख्छ।

हालसम्म पहिलो चरणको कालोपत्रे सम्पन्न भइसकेको छ। अहिले साइड रिटेनिङ वाल निर्माण, अन्तिम तहको कालोपत्रे तथा अन्य फिनिसिङका काम तीव्र गतिमा भइरहेका छन्। आयोजना स्रोतका अनुसार बाँकी कामसमेत निर्धारित समयभित्र सम्पन्न गरी अन्डरपास सञ्चालनमा ल्याउने तयारी भइरहेको छ।

अन्डरपास सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौं तथा भक्तपुरबाट बनेपातर्फ जाने सवारीसाधनहरू अन्डरपास भएर गुड्नेछन् भने बनेपाबाट काठमाडौंतर्फ आउने सवारीसाधनहरू माथिल्लो सडक प्रयोग गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ। यस व्यवस्थाले सवारीको चाप व्यवस्थापन गर्न, दुर्घटनाको जोखिम घटाउन तथा यात्रालाई थप सहज बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

निर्माणको अन्तिम चरणमा पनि ट्राफिक व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ। बर्खायामलाई ध्यानमा राख्दै माथिल्लो सडकमा निर्माण कार्य भइरहेका बेला काठमाडौं भित्रिने र बाहिरिने दुवैतर्फका सवारीसाधनलाई अस्थायी रूपमा अन्डरपासका दुई लेन प्रयोग गराउने तयारी गरिएको छ, जसले निर्माणसँगै आवागमनलाई पनि सहज बनाउने विश्वास गरिएको छ।

१५.८ किलोमिटर लामो सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक विस्तार आयोजना दुई खण्डमा निर्माण भइरहेको छ। पहिलो खण्ड सूर्यविनायक–साँगा (७.५ किलोमिटर) र दोस्रो खण्ड साँगा–धुलिखेल (८.३ किलोमिटर) रहेको छ। आयोजनाको प्रगतिअनुसार दोस्रो खण्डको निर्माण अपेक्षाकृत तीव्र गतिमा अघि बढेको छ।

निर्माण कम्पनीलाई दोस्रोपटक म्याद थप गरी २०८३ फागुन मसान्तसम्म काम सम्पन्न गर्ने समय दिइएको छ। तर आयोजना स्रोतका अनुसार समग्र आयोजनाको भौतिक प्रगति नै करिब ९५ प्रतिशत पुगिसकेकोले यसै वर्षभित्र सम्पूर्ण सडक विस्तार सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

साँगा अन्डरपास सञ्चालनमा आएपछि अरनिको राजमार्गको यात्रामा नयाँ अध्याय सुरु हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसले यात्राको समय बचत गर्नुका साथै ट्राफिक व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउने, दुर्घटनाको जोखिम कम गर्ने तथा काठमाडौं उपत्यका र पूर्वी नेपालबीचको आवागमनलाई आधुनिक र व्यवस्थित बनाउने महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारका रूपमा स्थापित हुने विश्वास गरिएको छ।