काभ्रेपलाञ्चोक , असार ८ – नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता, पूर्व शिक्षाराज्यमन्त्री तथा पूर्व महिला, बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्री राजेन्द्र खरेलको निधन भएको छ।
लामो समयदेखि स्वास्थ्य समस्याका कारण उपचाररत खरेलको आइतबार राति ९ः४५ बजे काठमाडौंको पुरानो बानेश्वरस्थित फ्रन्टलाइन अस्पतालको सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) मा उपचारकै क्रममा निधन भएको पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ। उहाँ ८० वर्षका हुनुहुन्थ्यो।
स्वर्गीय खरेलको पार्थिव शरीरमा अन्तिम श्रद्धाञ्जली अर्पणका लागि आज बिहान ९ बजेदेखि ११ बजेसम्म नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय पार्टी कार्यालय, सानेपामा राखिने कार्यक्रम तय गरिएको छ। त्यसपछि दिउँसो १ बजे काठमाडौंस्थित पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टि गरिने पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ।
खरेलको निधनसँगै नेपाली कांग्रेसले लोकतान्त्रिक आन्दोलनका एक निष्ठावान, सिद्धान्तनिष्ठ तथा अनुभवी नेता गुमाएको छ। उहाँका छोरा महेश खरेल हाल काभ्रेपलाञ्चोकको पाँचखाल नगरपालिकाका प्रमुख तथा नेपाली कांग्रेस काभ्रे क्षेत्र नं. २ का क्षेत्रीय सभापति हुनुहुन्छ।
विद्यार्थी राजनीतिबाट राष्ट्रिय नेतृत्वसम्मको यात्रा
वि.सं. २००३ सालमा काभ्रेपलाञ्चोकको खरेलथोकमा पिता सुब्बा देवीप्रसाद खरेल र माता मुकुन्दकुमारी खरेलको माइलो सन्तानका रूपमा जन्मिनुभएका खरेलले विद्यार्थी जीवनबाटै राजनीतिक यात्रा प्रारम्भ गर्नुभएको थियो।
तत्कालीन नेशनल कलेज (हाल शंकरदेव कलेज) मा अध्ययनरत रहँदा वि.सं. २०२५–२०२६ सालतिर नेपाल विद्यार्थी संघको इकाइ गठनमा उहाँले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो। त्यसबेला प्रख्यात अर्थशास्त्री विश्वम्भर प्याकुरेल अध्यक्ष रहँदा खरेल सचिवको भूमिकामा सक्रिय हुनुहुन्थ्यो।
विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको उहाँको राजनीतिक यात्रा जीवनपर्यन्त लोकतन्त्र, मानवअधिकार र बहुदलीय व्यवस्थाको पक्षमा समर्पित रह्यो।
लोकतन्त्रका लागि नौ वर्ष जेल जीवन
राजेन्द्र खरेल नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अग्रपंक्तिका योद्धामध्ये एक हुनुहुन्थ्यो। २०३६ सालको जनमत संग्रह, २०४२ सालको सत्याग्रह, २०४६ सालको जनआन्दोलन तथा २०६२/०६३ सालको ऐतिहासिक जनआन्दोलनमा उहाँ सक्रिय रूपमा सहभागी हुनुभयो।
पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्धको आन्दोलन र लोकतन्त्रको पक्षमा निरन्तर संघर्ष गरेका कारण उहाँले विभिन्न समयमा गरी करिब नौ वर्ष जेल जीवन बिताउनुभयो। जेलभित्र पनि उहाँ राजनीतिक बन्दीहरूका सहयोगी र प्रेरणाका स्रोतका रूपमा परिचित हुनुहुन्थ्यो।
बीपी, गणेशमान र किसुनजीका विश्वासपात्र
खरेल नेपाली कांग्रेसका संस्थापक पुस्ताका शीर्ष नेता बीपी कोइराला, गणेशमान सिंह तथा कृष्णप्रसाद भट्टराईका विश्वासपात्र नेतामध्ये एक मानिनुहुन्थ्यो। पार्टी संगठन विस्तार, कार्यकर्ता निर्माण तथा लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यताको संरक्षणमा उहाँले महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनुभएको थियो।
विशेषगरी काभ्रे जिल्लामा नेपाली कांग्रेसको संगठन निर्माण र सुदृढीकरणमा उहाँको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। कांग्रेसका पुराना नेताहरूले उहाँलाई संगठनका कुशल रणनीतिकार र कार्यकर्ताका अभिभावकका रूपमा सम्झिने गरेका छन्।
शिक्षा क्षेत्रका परिवर्तनकारी नेता
वि.सं. २०५६ सालको आमनिर्वाचनमा काभ्रे क्षेत्र नं. ३ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएपछि उहाँ शिक्षाराज्यमन्त्री नियुक्त हुनुभयो। त्यसपछि महिला, बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्रीको जिम्मेवारीसमेत सम्हाल्नुभयो।
शिक्षाराज्यमन्त्रीका रूपमा उहाँले काभ्रेपलाञ्चोकको शिक्षा विकासमा ऐतिहासिक योगदान पुर्याउनुभएको मानिन्छ। उहाँकै पहलमा जिल्लामा प्राथमिक शिक्षा परियोजना लागू भएको थियो, जसबाट विद्यालय भवन निर्माण, शैक्षिक पूर्वाधार विस्तार तथा प्राथमिक शिक्षाको पहुँच अभिवृद्धिमा उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल भएको थियो।
उहाँको कार्यकालमा देशभर करिब १ हजार ३ सय शिक्षक दरबन्दी वितरण गरिएको थियो। तीमध्ये काभ्रे जिल्लामा मात्र करिब २५० शिक्षक दरबन्दी थपिएको श्रेय उहाँलाई दिइन्छ। त्यसले ग्रामीण क्षेत्रका विद्यालय सञ्चालन सहज हुनुका साथै धेरै विद्यालय उच्च माध्यमिक तहसम्म स्तरोन्नति हुन सफल भएका थिए।
सामाजिक कल्याण र बालअधिकारका पक्षधर
शिक्षा क्षेत्रसँगै महिला, बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्रीका रूपमा उहाँले सामाजिक सुरक्षा, बालअधिकार संरक्षण, महिला सशक्तीकरण तथा सामाजिक कल्याणसम्बन्धी नीतिगत सुधारमा समेत महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनुभएको थियो।
समाजका कमजोर वर्गको उत्थान र सामाजिक न्यायको पक्षमा उहाँले निरन्तर आवाज उठाउनुभएको राजनीतिक सहयात्रीहरू बताउँछन्।
काभ्रे कांग्रेसलाई अपूरणीय क्षति
खरेलको निधनप्रति नेपाली कांग्रेसका नेता–कार्यकर्ता, शुभेच्छुक तथा विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूले गहिरो दुःख व्यक्त गरेका छन्। विशेषगरी काभ्रे कांग्रेसले लोकतान्त्रिक आन्दोलनका एक मार्गदर्शक, अनुभवी नेता तथा संगठनका अभिभावक गुमाएको प्रतिक्रिया दिएको छ।
राजनीतिमा निष्ठा, सिद्धान्त, इमानदारी र लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यताका प्रतीकका रूपमा परिचित खरेलको योगदान नेपाली लोकतान्त्रिक आन्दोलनको इतिहासमा सदैव स्मरणीय रहने विश्वास व्यक्त गरिएको छ। स्वर्गीय खरेलका श्रीमती तथा तीन छोरा कृष्ण, महेश र शैलेश खरेल हुनुहुन्छ।
लोकतन्त्र, शिक्षा विकास, सामाजिक न्याय र संगठन निर्माणमा पुर्याएको योगदानका कारण राजेन्द्र खरेल नेपाली कांग्रेसका मात्र होइन, समग्र लोकतान्त्रिक आन्दोलनका एक सम्मानित व्यक्तित्वका रूपमा सधैं सम्झिइरहनेछन्।
स्वर्गीय राजेन्द्र खरेलप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली तथा शोकसन्तप्त परिवारजनमा गहिरो समवेदना।
प्रतिक्रिया दिनुहोस