काभ्रेमा बैंकिङ ठगी र चेक बाउन्सका मुद्दा भयावह बन्दै

१० महिनामै १७६ मुद्दा दर्ता, २२ करोडभन्दा बढी रकमको दाबी

काभ्रेपलाञ्चोक । काभ्रेपलाञ्चोकमा पछिल्ला वर्षहरूमा बैंकिङ (चेक बाउन्स) तथा ठगीसम्बन्धी आर्थिक अपराध तीव्र रूपमा बढ्दै गएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । आर्थिक कारोबारमा असावधानी, अविश्वसनीय लेनदेन र सहकारी क्षेत्रको कमजोर व्यवस्थापनका कारण जिल्लामा यस्ता मुद्दा वर्षेनि बढ्दो क्रममा रहेको देखिएको हो ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा मात्रै बैंकिङ कसुर तथा ठगीसम्बन्धी १७६ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन् । ती मुद्दामा २२ करोड ६७ लाख ३३ हजार ४३ रुपैयाँ बराबरको दाबी प्रस्तुत गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

प्रहरी नायव उपरीक्षक रबिन बिष्टका अनुसार दर्ता भएका मुद्दामध्ये १२५ वटा फर्छ्योट भइसकेका छन् भने ५१ वटा मुद्दा अझै अनुसन्धान तथा कानुनी प्रक्रियामा रहेका छन् ।

उनका अनुसार आर्थिक अपराधका घटनामा पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ । “चेक बाउन्स, ठगी तथा वित्तीय कारोबारसम्बन्धी विवादहरू बढिरहेका छन् । कारोबार गर्दा आवश्यक कानुनी सतर्कता नअपनाउँदा सर्वसाधारण पीडित बन्ने अवस्था बढेको छ,” प्रहरीको भनाइ छ ।

महिनैपिच्छे बढ्दो आर्थिक अपराध

प्रहरी तथ्यांकअनुसार चालु आवमा साउन महिनामा २८, भदौमा २९, असोजमा २०, कात्तिकमा २४, मंसिरमा ८, पुसमा १२, माघमा ७, फागुनमा ५, चैतमा ९, वैशाखमा २५ तथा जेठ ७ गतेसम्म ९ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन् ।

विशेषगरी साउन, भदौ र वैशाख महिनामा सबैभन्दा बढी मुद्दा दर्ता भएको देखिएको छ । प्रहरीका अनुसार व्यापारिक कारोबार, निर्माण व्यवसाय, सहकारी तथा व्यक्तिगत लेनदेनमा विश्वासका आधारमा दिइने चेक साटासाटका कारण विवाद बढ्दै गएको छ ।

४४ जना पक्राउ, १३२ अझै फरार

चालु आर्थिक वर्षमा बैंकिङ तथा ठगी कसुरमा ३७ पुरुष र ७ महिला गरी ४४ जनालाई पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ । तर, अझै १३२ जना फरार रहेको तथ्यांकले आर्थिक अपराध नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको देखाएको छ ।

प्रहरीले फरार आरोपीहरूको खोजी तीव्र बनाइएको जनाएको छ । कतिपय आरोपी जिल्लाबाहिर तथा विदेशमा रहेको आशंकासमेत गरिएको छ ।

वर्षेनि बढ्दै मुद्दा

प्रहरी तथ्यांकले आर्थिक अपराधको दर निरन्तर बढिरहेको देखाएको छ । आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा १३८ वटा तथा २०८१/८२ मा १६५ वटा बैंकिङ तथा ठगीसम्बन्धी मुद्दा दर्ता भएका थिए । चालु आवमा भने १० महिनामै १७६ मुद्दा पुगिसकेकाले वर्षान्तसम्म यो संख्या अझ बढ्ने अनुमान गरिएको छ ।

यसले जिल्लामा वित्तीय अनुशासन कमजोर बन्दै गएको र आर्थिक कारोबारमा विश्वासको संकट गहिरिँदै गएको संकेत गरेको सरोकारवालाहरू बताउँछन् ।

सहकारी ठगीमा पनि करोडौं हिनामिना

यसैबीच, बनेपास्थित विभिन्न सात सहकारी संस्था तथा तिनका सञ्चालकविरुद्ध सहकारी ठगीसम्बन्धी मुद्दा दर्ता भएका छन् ।

प्रहरीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७९/८० देखि २०८१/८२ सम्म ६४ करोड ९५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम हिनामिनासम्बन्धी सात वटा उजुरी परेको छ । बचतकर्ताको रकम अपचलन, अनियमित ऋण प्रवाह, वित्तीय पारदर्शिताको अभाव तथा सञ्चालकहरूको गैरजिम्मेवार गतिविधिका कारण सहकारी क्षेत्र संकटग्रस्त बन्दै गएको आरोप छ ।

प्रहरीका अनुसार विभिन्न सहकारीका अध्यक्ष, व्यवस्थापक तथा सञ्चालकविरुद्ध बचतकर्ताको रकम दुरुपयोग गरेको आरोपमा अनुसन्धान भइरहेको छ । केही आरोपी अदालतको आदेशपछि पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका छन् भने केही अझै फरार छन् ।

सहकारीमा सर्वसाधारणको जीवनभरको बचत फसेपछि पीडितहरू न्याय र रकम फिर्ताको माग गर्दै सम्बन्धित निकाय धाइरहेका छन् ।

वित्तीय कारोबारमा सतर्कता अपनाउन आग्रह

प्रहरीले चेकमार्फत कारोबार गर्दा खातामा पर्याप्त रकम भए/नभएको सुनिश्चित गर्न, कानुनी कागजात सुरक्षित राख्न तथा अपरिचित व्यक्ति वा संस्थासँग ठूलो आर्थिक कारोबार गर्दा आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ ।

आर्थिक अपराधको बढ्दो प्रवृत्तिले जिल्लामा वित्तीय सुरक्षा र सहकारी प्रणालीप्रतिको जनविश्वास कमजोर बनाउँदै लगेको भन्दै सरोकारवालाहरूले प्रभावकारी नियमन, कडा कानुनी कारबाही र वित्तीय सचेतना कार्यक्रम आवश्यक रहेको बताएका छन् ।