झोलामुक्त शैलीमा बजेट सार्वजनिक गर्दै अर्थमन्त्री वाग्ले, नेपाली कागजको फाइल बने आकर्षण

१५ जेठ, काठमाडौं । संघीय संसदको संयुक्त बैठकमा आज आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को वार्षिक आय–व्यय विवरण (बजेट) सार्वजनिक हुँदैछ । प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रिय सभाको संयुक्त बैठकमा उपप्रधान तथा अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले ले सरकारको बजेट प्रस्तुत गर्न लागेका हुन् ।

यस वर्षको बजेट सार्वजनिक कार्यक्रमको विशेष आकर्षण अर्थमन्त्री वाग्लेले बोकेको नेपाली कागजबाट तयार गरिएको फाइल बनेको छ । विगतका वर्षहरूमा जस्तो परम्परागत रातो झोला वा ब्रीफकेस प्रयोग नगरी स्वदेशी कागजको फाइलमार्फत बजेट प्रस्तुत गर्न लागिएको हो । यसलाई स्वदेशी उत्पादनको प्रवर्द्धन, मौलिकताको सम्मान तथा सरल सरकारी अभ्यासको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरिएको छ ।

अर्थमन्त्री वाग्लेले बजेट दस्तावेज संसदमा प्रस्तुत गर्नुअघि आजै बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा बजेट पेश गरेका थिए । मन्त्रिपरिषद्बाट पारित भएपछि संवैधानिक व्यवस्था अनुसार संसदको संयुक्त बैठकमा बजेट प्रस्तुत गर्न लागिएको हो ।

सरकारले यस वर्षको बजेटमार्फत सुस्त अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने, उत्पादन र रोजगारी वृद्धि गर्ने, पूँजीगत खर्चलाई प्रभावकारी बनाउने तथा निजी क्षेत्रको विश्वास पुनःस्थापित गर्ने लक्ष्य लिएको बताइएको छ । आर्थिक मन्दी, घट्दो राजस्व संकलन, वैदेशिक रोजगारमा निर्भरता र विकास खर्चको कमजोर अवस्थाबीच आउने बजेटलाई अर्थतन्त्र सुधारको महत्वपूर्ण दस्तावेजका रूपमा हेरिएको छ ।

स्रोतका अनुसार आगामी बजेटमा कृषि उत्पादन वृद्धि, ऊर्जा विकास, पर्यटन प्रवर्द्धन, सूचना प्रविधि, युवा उद्यमशीलता तथा पूर्वाधार निर्माणलाई प्राथमिकतामा राखिने अपेक्षा गरिएको छ । त्यस्तै शिक्षा, स्वास्थ्य, सामाजिक सुरक्षा तथा स्थानीय तहको विकासका लागि समेत उल्लेखनीय बजेट विनियोजन हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।

यसैबीच कर प्रणालीमा केही सुधार तथा राजस्व वृद्धिका लागि नयाँ नीतिगत व्यवस्था आउने सम्भावना पनि रहेको छ । उद्योगी–व्यवसायीले करको दायरा विस्तारभन्दा पनि लगानीमैत्री वातावरण र उत्पादनमुखी कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिन सरकारसँग माग गर्दै आएका छन् ।

संसदमा बजेट प्रस्तुत भएपछि बजेटमाथि छलफल प्रारम्भ हुनेछ । बजेटले मुलुकको आर्थिक दिशा निर्धारण गर्ने भएकाले राजनीतिक दल, निजी क्षेत्र, कर्मचारीतन्त्रदेखि आम नागरिकसम्मको चासो यसमा केन्द्रित भएको छ ।

यस वर्षको बजेट केवल आर्थिक दस्तावेज मात्र नभई सरकारको विकास दृष्टिकोण, आर्थिक सुधारको रणनीति र जनअपेक्षा सम्बोधन गर्ने आधारका रूपमा समेत हेरिएको छ । नेपाली कागजको फाइलमार्फत बजेट प्रस्तुत गर्ने शैलीले पनि स्वदेशी उत्पादनप्रति सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको चर्चा भइरहेको छ ।